CVR (Content Validity Ratio), ölçek geliştirme ve araştırmada maddelerin içerik geçerliliğini değerlendirmek için kullanılan bir istatistiksel göstergedir. Uzman panelinin puanlarına dayanarak, bir maddenin ne kadar "gerekli" veya "geçerli" olduğunu sayısal olarak ifade eder.
CVR Formülü
CVR = (ne − N/2) / (N/2)
ne: Maddeyi "gerekli" olarak puanlayan uzman sayısı
N: Maddeyi puanlayan toplam uzman sayısı
Bu formül 1975 yılında C. H. Lawshe tarafından geliştirilmiştir. Sonuç −1 ile +1 arasında değişir:
- +1: Tüm uzmanlar maddeyi gerekli sayıyor
- 0: Uzmanların yarısı gerekli diyor, yarısı değil
- −1: Hiç kimse maddeyi gerekli sayımıyor
Lawshe'nin Minimum CVR Eşikleri
Bir maddenin geçerli sayılabilmesi için CVR değerinin, uzman sayısına bağlı olarak minimum bir eşiğe ulaşması gerekir. Aşağıdaki tablo Lawshe'nin önerdiği eşikler göstermektedir:
| Uzman Sayısı | Minimum CVR Eşiği |
|---|---|
| 5 | 0.99 |
| 6 | 0.99 |
| 7 | 0.99 |
| 8 | 0.75 |
| 9 | 0.78 |
| 10 | 0.62 |
| 11 | 0.59 |
| 12 | 0.56 |
| 13 | 0.54 |
| 14 | 0.51 |
| 15 | 0.49 |
| 20 | 0.42 |
| 25 | 0.37 |
| 30 | 0.33 |
Örnek Hesaplama
Senaryo: 10 uzmanın bir maddeyi puanlaması halinde:
- 8 uzman: "Gerekli" (1)
- 2 uzman: "Gerekli değil" (3)
Hesaplama:
CVR = (8 − 10/2) / (10/2) = (8 − 5) / 5 = 3 / 5 = 0.60
Sonuç: Minimum eşik 0.62 olduğundan (10 uzman için), bu maddenin CVR değeri (0.60) eşiğin altındadır. Madde revizyon gerektirir veya çıkarılmalıdır.
CVR'nin Yorumlanması
- CVR ≥ Eşik: Madde geçerli; ölçeğe dahil edilebilir
- CVR < Eşik: Madde geçersiz; revizyon veya çıkarılması önerilir
CVR değeri ne kadar yüksekse, uzman panelinin madde hakkında o kadar fikir birliğine vardığını gösterir.
Kaynaklar
Ilişkili Kavramlar
CVR genellikle diğer geçerlilik göstergeleriyle birlikte kullanılır:
- I-CVI (Item-level Content Validity Index): Madde düzeyinde uzman anlaşması oranı
- CVI (Content Validity Index): Tüm CVR değerlerinin ortalaması
- S-CVI/Ave (Scale-level CVI/Average): Ölçek düzeyinde I-CVI ortalaması
- S-CVI/UA (Scale-level CVI/Universal Agreement): Evrensel uzlaşma yüzdesi